Toelichting lesbrief Boosheid

Praten vanuit eigenheid over: BOOSHEID

1) Zienswijze

2) Toelichting

3) Les 1 ‘gevoelens’

4) Les 2 ‘behoeften’

5) Les 3 ‘boosheid’

1. Zienswijze

Het proces van boosheid is een complex proces. Het betreft boos worden, boos zijn, boosheid uiten, boosheid laten bestaan en boosheid oplossen.

Dit is een té complex proces om in het geheel in de klas te behandelen. We nemen stukjes uit het proces die direct toepasbaar zijn en direct resultaat opleveren.

Om met deze lesbrieven aan de gang te kunnen gaan is het nodig iets te doen aan dat wat ons allemaal beïnvloedt en stuurt, nl. gevoelens en behoeften.

Boosheid uiten wordt veelal gezien als iets onwenselijks waar wij vanaf moeten.

Vaak uiten we boosheid door: - te slaan

- te beschuldigen

- pijn te doen (fysiek en/of emotioneel)

We hebben geleerd bovenstaande te onderdrukken, te uiten of om weg te lopen.

Het kan ook anders. Als we onderzoeken wat er wezenlijk in ons omgaat kunnen we kiezen op welke effectieve manier wij ons kunnen uiten.

Essentieel om effectief met onze boosheid om te kunnen gaan bereiken we door zelf verantwoordelijkheid te nemen voor onze boosheid.

Meestal maken we er echter een ander verantwoordelijk voor. Dan klinkt het als: “Omdat die ander dat en dat gedaan heeft, ben ik nu boos”.

Wij zijn altijd verantwoordelijk voor ons eigen gevoel en dus ook voor onze eigen boosheid.

Het gedrag van anderen kan wel de aanleiding zijn, maar nooit de oorzaak van wat we voelen. Het is daarom belangrijk om het onderscheid tussen aanleiding en oorzaak te maken.

Als we die gelijk stellen, dan kunnen we ons zelf wijsmaken dat een ander de reden van onze boosheid is. In ’die stijl van denken, gebruiken we schuld om anderen naar onze hand te zetten. “Je doet mama en papa verdriet als je slechte cijfers haalt”, “Ik voel mij verdrietig, omdat jij dat gedaan hebt”.

We gebruiken taal om anderen te laten doen wat wij willen en daarvoor dan zelf geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen. Sterker nog we gebruiken schuld en emotionele chantage om ons doel te bereiken.

Stel: iemand met wie wij een afspraak hebben, komt later dan we hadden afgesproken. We kunnen kiezen hoe we ons voelen.

- We voelen ons gekwetst als we bevestiging nodig hebben dat de ander om ons geeft.

- We voelen ons gefrustreerd als we onze tijd constructie en nuttig willen besteden.

- We zijn dankbaar en blij als we een half uurtje even rustig alleen kunnen zijn omdat de ander op zich laat  

  wachten.

Dus niet het gedrag van de ander, maar onze eigen behoefte is de oorzaak van ons gevoel. Als we in verbinding staan met wat we nodig hebben, kunnen we onze gevoelens en behoeften erkennen en er verantwoordelijkheid voor nemen.

Boosheid annexeert onze energie en richt die op het straffen van mensen i.p.v. het vervullen van de behoeften.

In taal klinkt dat als: Ik ben boos omdat zij ….. en daarom krijgt zij de straf…..………..

Hoe groter de straf (op wat voor manier dan ook) en hoe schuldiger en meer veroordeeld mensen zich ervaren, hoe defensiever ze worden en hoe minder ze zich in de toekomst iets aan onze behoeften gelegen zullen laten liggen.

Gebruik we boosheid als een signaal om onszelf wakker te schudden, dan realiseren we ons dat we een onvervulde behoefte hebben. ‘Ik ben boos, omdat ik behoefte heb aan ……’ En dan kunnen we er ook zelf voor (laten) zorgen dat de behoefte vervuld wordt.

2. Toelichting

In de lessen staan suggesties voor werkvormen die je kunt gebruiken..

De les kan te uitgebreid zijn voor een lesuur. Pas dan de les zo aan dat die voor jou bruikbaar is.

Een punt van aandacht is het huiswerk het eind van de les. Soms is huiswerk opgegeven en dat kan dan naar voren gehaald worden.

Voor de 2e opdracht in les 1 heb je een lijst nodig waarop de gevoelens staan. Die zit onder 'lijst gevoelens'.

Dit geldt ook voor les 2. Daarin wordt verwezen naar een 'lijst behoeften'.